Interview with Matus Jevcak

Matus Jevcak is a PhD student from Masaryk University’s department of Political Science. Jevcak also works at the Strategic Policy Institute in Slovakia as a researcher. He does research in Terrorism, Counter-Insurgency, Foreign Policy, and International Security. He has been visiting Turkey since 2013 and making research about Extreme Leftist Movements and Groups in Turkey.

Dr. Ozan Örmeci: Dear Matus, thank you for accepting our interview proposal. Could you please tell us how your interest in Turkey began and developed in time?

Matus Jevcak: Dear Dr. Örmeci, thank you for inviting me. Regarding your question – it is a long story and it goes back to my first visit of Turkey, back in 2013. As a young student of International Relations, I decided to hitchhike through Turkey for a month, together with my brother. It was an amazing journey; full of history, amazing nature, and most importantly, we met the kindest people in the world during our trip. Since then, I was thinking about focusing on Turkey also in my professional career, just to find the excuse to visit the country as often as possible 😊. Then the story continues with me vising Istanbul and other parts of Turkey multiple times as a student, researcher or just a regular tourist enjoying the hospitality of the local people.

Matus Jevcak and Dr. Ozan Örmeci at Istanbul Kent University on 16 November 2021

Dr. Ozan Örmeci: Your research focus is about the extreme left in Turkey. Could you please tell us the situation of extreme leftist movements in Turkey after the 12 September 1980 military coup?

Matus Jevcak: It is definitely one of the topics that I do focus on. That is, however, a very broad question. In general, the 1980 coup destroyed much of what we could consider as the extreme left at the time and this part of the political spectrum has never been able to completely recover (with the only exception being the PKK, but that is a slightly different story). Over 40,000 people were accused of being terrorists or supporting terrorism in any form, most of them members of left-wing groups. The coup was a complete shock, as many members of the radical left-wing groups had actually been expecting a civil war that would lead to revolution and a complete overhaul of the political system in the country. The overhaul happened, just not the one that they had envisioned. However, I do believe that the biggest blow to the extreme left in Turkey came a bit later, with the rise of Turgut Özal and his policies. The introduction of proper capitalism together with the economic growth, marginalization of workers as a social and political force and the creation of the stronger middle class – all of that effectively limited the capability of the left to attract wider support in the Turkish society, unlike in 1960s or 1970s. In combination with the collapse of the Soviet Union, effect of the Turkish-Islamic synthesis – it led to a paralysis of the extreme left that is struggling to survive up until today.

Matus Jevcak

Dr. Ozan Örmeci: As a European, how would you consider life in Turkey? Are there any resemblances or striking differences between living in Europe and living in Turkey?

Matus Jevcak: It is hard to compare with Europe in general, but I can definitely compare it with life in Slovakia – the country that I am coming from. I would say that Slovaks are more reserved, especially when meeting a stranger for the first time. Turks are also much more social, spending much of their free time with their friends or family. Unlike people in Slovakia who like to complain a lot about life in general but do nothing to change their situation, Turks are willing to express their opinions and fight for their rights. Actually, one thing I like to say half-jokingly about Turkey is that it is a country of extremes – everybody has (usually) a very strong opinion about something he likes or hates. There is often no room for a compromise or middle ground 😊. I also see the difference in the way how people communicate – in Slovakia it is quite straightforward and direct (and it is even more in countries like Austria or Germany), while the Turkish culture is definitely more high-context. Of course, this is all one big generalization, but these are some of my observations.

Dr. Ozan Örmeci: In your view, what are the biggest problems of Turkish political life?

Matus Jevcak: Well, most of it is similar to what we can see in other countries all around the world. For me, the biggest problem right now is probably the level of political polarization in the Turkish society. This is a phenomenon that could threaten the cohesion of the society and in the worst case scenario even result in a civil war. Unfortunately, some elements of the political life are trying to exploit it for their own benefit and are deliberately deepening the rifts between the various segments of the society.

Dr. Ozan Örmeci: Matus, can we expect a positive agenda for Turkey-European Union relations in the near future in the midst of Russian-Ukranian War?

Matus Jevcak: There is definitely a window of opportunity widened by the Russian-Ukrainian war. Both Brussels and Ankara seem to understand the importance of each other and are somehow willing to show a positive attitude. However, I do not believe that we can expect any major breakthrough in Turkey-EU relations before the presidential and parliamentary elections in Turkey planned for 2023. Moreover, I believe that the EU has been gradually losing a part of its charm in the region, mainly due to its inability or unwillingness to act according to the values it promotes.

Dr. Ozan Örmeci: Thank you very much for your time.

 

Interview: Dr. Ozan ÖRMECİ

Date: 19/04/2022

Could Ankara Mayor Mansur Yavaş Become the Opposition’s Presidential Candidate?

 

As Turkish economy suffers from high inflation and the devaluation of Turkish lira, the opposition’s hope for replacing long-term serving President Recep Tayyip Erdoğan increases. In that sense, Ankara mayor Mansur Yavaş’s name recently began to be stated as an ideal candidate. In this piece, I am going to evaluate whether Yavaş could be the opposition’s joint candidate for the 2023 Turkish presidential elections.

The main opposition party in Turkey, the pro-secular and social democratic CHP (Republican People’s Party), under the leadership of its chair Kemal Kılıçdaroğlu, follows a different political strategy in recent years. CHP, due to its historical alienation from the conservative/Islamic masses, tries to divide the governing bloc and to expand its support among the right-wing voters by engaging in electoral cooperation with new parties. Accordingly, CHP first established strong ties with the center-right İYİ Parti (Good Parti) and took the support of the party’s leader Meral Akşener. This was followed by Islamist Felicity Party (Saadet Partisi) and center-right Democrat Party’s (Demokrat Parti) inclusion to the electoral bloc Millet İttifakı (Nation Alliance). More recently, two new right-wing parties broke off from AK Parti, Ahmet Davutoğlu’s Future Party (Gelecek Partisi) and Ali Babacan’s DEVA Party also joined the bloc of Nation Alliance against the AK Parti-MHP-BBP’s People’s Alliance (Cumhur İttifakı) bloc. Nowadays, leaders of these six parties conduct negotiations for choosing the best candidate among the alternatives. Alternatives are limited; CHP leader Kemal Kılıçdaroğlu, CHP’s Istanbul mayor Ekrem İmamoğlu, İYİ Parti leader Meral Akşener, and CHP’s Ankara mayor Mansur Yavaş. Recent polls suggest that all of these four candidates would defeat Erdoğan in a potential presidential second-round.

Meral Akşener-Kemal Kılıçdaroğlu-Ekrem İmamoğlu

CHP leader Kemal Kılıçdaroğlu seems like he wants to be the candidate of the bloc due to his long struggle against Erdoğan regime. He said that he would accept the presidential candidacy in case other parties’ leaders propose his name.[1] Until recently, in a potential presidential race, Kılıçdaroğlu was performing poorly against Erdoğan according to polls. However, more recent polls suggest that he could win the presidential election against Erdoğan.[2]

Another potential candidate is CHP’s Istanbul mayor Ekrem İmamoğlu. By making a big surprise in Istanbul in defeating AK Party candidate and former Prime Minister Binali Yıldırım in 2019, İmamoğlu became the new star of Turkish politics in recent years.[3] According to polls, he could easily defeat Erdoğan in a potential second round of presidential elections.[4] However, since the opposition wants a return to parliamentary regime and aims to choose a President who would accept symbolic and limited powers, İmamoğlu might prefer a different career path and try to become the new leader of CHP and new Prime Minister of Turkey.

İYİ Parti (Good Party) leader Meral Akşener already stated that she would not contest in the presidential election and would try to become the new PM.[5] However, polls suggest that she could be a very lucky candidate against Erdoğan.

Yavaş is doing best among the alternatives according to polls[6]

According to polls, the best candidate among the alternatives is CHP’s Ankara mayor Mansur Yavaş. Yavaş easily defeats Erdoğan with 52 % of the votes against Erdoğan’s 36 % in a potential second-round according to Istanbul Ekonomi’s 2022 February research. Although Yavaş is not very mediatic and he rarely appears in tv programs, his image and reputation are very good among the public. Now let us look at the life story and political career of Mansur Yavaş.

Mansur Yavaş was born in 1955 in Ankara’s Beypazarı district. He successfully graduated from Istanbul University’s Law Faculty in 1983. Coming from a traditional family, he engaged in ultranationalist circles in his youth. After completing his mandatory military service as a military prosecutor, Yavaş returned to Beypazarı and began practicing law as a private attorney. Yavaş was elected a member of the municipal council of Beypazarı in 1989. He ran unsuccessfully for the office of the mayor of Beypazarı in 1994 from ultranationalist MHP (Nationalist Action Party). Yavaş continued his legal practice and council membership until 18 April 1999, when he ran again and was elected mayor from MHP with 51% of the vote. In 2004, he increased his votes (55 %) and was reelected. He did a good job as Beypazarı municipal leader and transformed the underdeveloped district into a touristic destination. In 2009 local elections, he became MHP’s candidate for Ankara municipality but stayed behind AK Parti’s Melih Gökçek and CHP’s Murat Karayalçın with 27 % of the total votes. In 2014, this time he became candidate for Ankara municipality from CHP. Although he increased the party’s votes considerably (43.8 %), he lost the election once again to Gökçek with a small margin. In 2019, he became CHP, İYİ Parti, Felicity Party, and Democrat Party’s joint candidate (Nation Alliance) for Ankara for the second time and this time he defeated AK Parti’s candidate Mehmet Özhaseki with 50.93 % of the votes against 47.12 %. Since 2019, he has been working as Ankara mayor and has a very good reputation for his hard work and honesty. Yavaş married Nursen Yavaş in 1986. They have two daughters: Armağan and Çağlayan.

Yavaş’s name first proposed by anti-immigration and ultranationalist Victory Party (Zafer Partisi) leader and academic Professor Ümit Özdağ. Yavaş reacted to Özdağ by saying that he is not a candidate for the moment and the six parties’ leaders will decide on the presidential candidate.[7] Although Yavaş underlines that he concentrates on his municipal projects, I think he could accept the candidacy in case six parties agree on his name. Yavaş could be an ideal President for the transitional period into parliamentary regime with his nationalist background. However, a problem might appear in case this would create disturbance among the far-left elements within the CHP as well as Kurdish voters. So far, pro-Kurdish HDP’s (Peoples’ Democratic Party) imprisoned leader Selahattin Demirtaş made encouraging remarks for Yavaş. He said that they will focus on principles rather than the name of the candidate.[8] However, a problem might appear if Yavaş’s speeches during his youth as an ultranationalist politician might disturb and alienate classical CHP voters.

Finally, it seems like the opposition bloc will either choose Kılıçdaroğlu, Yavaş, or İmamoğlu as its joint candidate for the 2023 Presidential election. Since the 2023 election marks the 100^th anniversary of the Republic of Turkey, the opposition should choose the best among the alternatives to bring competition to the election. However, I believe that President Erdoğan is still very strong among his bloc and this will not be a bird in the hand election.

Dr. Ozan ÖRMECİ

 

[1] https://www.cumhuriyet.com.tr/turkiye/kemal-kilicdaroglundan-cumhurbaskani-adayligi-aciklamasi-1909662.

[2] https://www.indyturk.com/node/466156/siyaset/gezici-ara%C5%9Ft%C4%B1rman%C4%B1n-son-se%C3%A7im-anketi-i%CC%87kinci-turda-k%C4%B1l%C4%B1%C3%A7daro%C4%9Flu-%C5%9Fansl%C4%B1; https://turkiyeraporu.com/arastirma/cumhurbaskanligi-2-tur-secim-senaryolari-6677/.

[3] For my earlier analysis on İmamoğlu, see; http://politikaakademisi.org/2021/09/22/a-new-political-star-is-rising-in-turkey-the-story-of-istanbul-mayor-ekrem-imamoglu/.

[4] https://turkiyeraporu.com/arastirma/cumhurbaskanligi-2-tur-secim-senaryolari-6677/.

[5] https://www.bbc.com/turkce/haberler-turkiye-58686581.

[6] https://turkiyeraporu.com/arastirma/cumhurbaskanligi-2-tur-secim-senaryolari-6677/.

[7] https://www.indyturk.com/node/497486/haber/mansur-yava%C5%9F-%C3%BCmit-%C3%B6zda%C4%9F%C4%B1n-a%C3%A7%C4%B1klamas%C4%B1ndan-rahats%C4%B1z-oldum.

[8] https://www.cumhuriyet.com.tr/turkiye/eski-hdp-es-genel-baskani-selahattin-demirtas-kurtler-mansur-yavasa-oy-verir-mi-sorusuna-yanit-verdi-1924548.

2022 Fransa Cumhurbaşkanlığı Seçimleri: Bir Kez Daha Macron-Le Pen Düellosu

 

Dün (10 Nisan 2022) yapılan 2022 Fransa Cumhurbaşkanlığı seçimleri birinci turunda anketlerin gösterdiği sonuçlar büyük ölçüde doğrulandı ve sandıktan sürpriz çıkmadı. İkinci tura, mevcut Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile aşırı sağcı kabul edilen Ulusal Birlik Partisi (Rassemblement National) lideri Marine Le Pen kaldılar. Bu yazıda, 2022 Fransa Cumhurbaşkanlığı seçimleri birinci turu sonuçlarını yorumlayacağım.

2022 Fransa Cumhurbaşkanlığı seçimleri birinci tur yarışı hakkında ilk söylenmesi gereken, seçime katılım oranının korkulduğu kadar düşük olmaması ve yüzde 75 civarında katılım sayesinde halkın görüşlerinin siyasi tabloya yansıtıldığı başarılı ve sorunsuz bir seçim sürecinin gerçekleştirilmesi oldu.[1] Bu anlamda, krizde olduğu iddia edilen Fransa demokrasisinde halk tarafından sandığa duyulan güven bir kez daha teyit edilmiş oldu. Yüzde 74,86’lık seçime katılım oranı, 2017 (yüzde 77,8), 2012 (yüzde 79,5) ve 2007 (yüzde 83,8) seçimlerine göre düşük kalsa da, yüzde 71,6 katılım olan 2002 Cumhurbaşkanlığı seçimlerini geçmeyi başardı.[2]

Seçim sonuçları, Fransa’da merkez sol ve merkez sağın kaybolmaya yüz tuttuğunu ve artık siyasi mücadelenin büyük ölçüde “merkez” (Macron) ile “popülist sağ” (Le Pen) arasında geçeceğini teyit etti. Anketlerin doğruladığı şekilde, Cumhurbaşkanı Macron, birinci turu yüzde 27,6 oyla birinci sırada tamamladı. Rusya-Ukrayna Savaşı öncesinde Avrupa Birliği (AB) Konseyi Dönem Başkanı olarak gösterdiği aktif tavır ve politikalarla bir ara halk desteği yüzde 30’ları aşan Macron, seçim kampanyası dönemini ise oldukça sönük ve sessiz geçirdi ve iç politik meseleler ve seçim kampanyasından ziyade dış politikayla ilgilenmeyi tercih etti. Bunun da etkisiyle olsa gerek, Macron’un ilk turdaki halk desteği yüzde 27-28 seviyesine geriledi. Buna karşın, Macron, AB yanlısı ve serbest piyasa ekonomisi taraftarı Fransa siyasetinin merkezini sağ ve sol olarak birleştirerek güçlü konumunu korumayı başardı. Macron’un 2017 seçimlerinde ilk turda yalnızca yüzde 24 oy alabildiğini de bu noktada hatırlamak gerekir.

Birinci tur sonuçları[3]

İlk turu yüzde 23,41 destekle ikinci sırada tamamlayan Marine Le Pen ise, Fransa’da merkezin politikalarından rahatsız olan popülist sağın en başarılı temsilcisi olarak siyasi yükselişini sürdürmeyi başardı. Nitekim 2017 seçimleri ilk turunda yüzde 21,3 oy alan Le Pen, aşırı sağda Eric Zemmour gibi bir popüler bir adayın oylarını bölmesine rağmen, yüzde 23,41 oyla kısmi bir oy artışı sağlamayı başardı. Zemmour’un oyları da Le Pen hanesine yazılırsa, Fransa’da popülist sağın artık yüzde 30-31 gibi yüksek bir desteğe ulaşmayı başardığı iddia edilebilir.

Seçimde atak yapmayı başaran bir diğer isim ise, 2017 seçimlerinde yüzde 19,6 oyda kalan aşırı sol La France Insoumise (Boyun Eğmeyen Fransa) partisi lideri Jean-Luc Mélenchon oldu. Mélenchon, solun güçlü adayı olarak merkez solun da desteğiyle yüzde 20 bandını aştı ve yüzde 21,96 gibi yüksek bir oy oranına ulaştı. Mélenchon, bu istikrarlı çıkışını sürdürebilirse, Fransa Cumhurbaşkanlığı seçimlerinde ilk kez aşırı sol bir aday ileride ikinci tura kalabilir. Mélenchon seçmenlerinin ikinci turda ne yapacakları ise büyük ölçüde seçimin sonucunu belirleyecek. Her ne kadar Mélenchon seçmenleri aşırı sol eğilimli olsalar da, Cumhurbaşkanı Macron’un liberal reformlarına tepki olarak bir bölümünün Marine Le Pen’e de oy vermeleri bekleniyor.

Seçim öncesinde bazı anketlerde bir ara yüzde 20’lere yaklaşan Eric Zemmour ise yüzde 7,05 oy alarak beklentilerin altında kaldı. Benzer şekilde, Cumhuriyetçiler (Les Républicains) partisi adayı Valerie Pécresse (yüzde 4,79) ve Sosyalist Parti (PS) adayı Anne Hidalgo da (yüzde 1,74) yüksek beklentilerin altında kaldılar ve ilk turda açık farkla elendiler. İkinci turda, bu üç önemli adaydan Zemmour seçmenlerinin Le Pen’e, Pécresse ve Hidalgo seçmenlerinin ise Macron’a oy vermeleri bekleniyor.

Fransa’da, gözler, şimdi 24 Nisan’da yapılacak olan ikinci tur seçimine çevrilmiş durumda. Bu seçimde yarışacak olan Emmanuel Macron ile Marine Le Pen’in önümüzdeki günlerde bir televizyon tartışmasında bir araya gelmeleri bekleniyor. 2017 seçimleri öncesinde, Macron, tartışma programlarında Le Pen’e üstünlük sağlamayı başarmıştı. Ancak bu seçim öncesinde Macron ile Le Pen, ayrı ayrı olarak katıldıkları “Les 8 candidats face aux françaises” programı[4] dışında henüz bir yayına katılmadılar.

Nisan ayı başlarında yapılan anketler incelendiğinde, Macron’un ikinci turda Le Pen’e karşı daha şanslı olduğu, ancak bu defa 2017 seçimlerindeki gibi açık farkla (yüzde 66,1 oya karşı yüzde 33,9) zafere ulaşamayacağı görülüyor. ELABE tarafından 7-8 Nisan 2022 tarihinde yapılan bir ankete göre, ikinci turda Macron’un Le Pen’e üstünlüğü yalnızca 2 puan (yüzde 51’e yüzde 49) düzeyinde kalacak.[5] Harris Interactive de, yine 7-8 Nisan 2022 tarihli çalışmasında Macron’un yüzde 51,5 oya karşı yüzde 48,5 oyla üstün geleceğini öngörüyor.[6] Seçime katılım oranı ve anketlerin hata payı da düşünüldüğünde, aşırı sağın adayı Marine Le Pen’in Fransa tarihinde ilk defa Cumhurbaşkanı seçilmek için bu kadar ciddi bir şansa sahip olduğu anlaşılıyor. Bu da, Cumhuriyetçi geleneğin güçlü kabul edildiği Fransa’da son yıllarda siyasi değerlerin büyük bir erozyona uğradığını ve aşırı sağın artık merkeze oturduğunu ispat ediyor. Bu durum ise, hem Fransa demokrasisi, hem de AB’nin geleceği adına çok riskli bir gelişme. Bu nedenle, Fransız seçmenlerin tehlikeyi görüp sandığa gitmemesi veya Macron’un tartışma programlarında zayıf kalması durumunda, Le Pen’in Fransa Cumhurbaşkanı olabileceğini belirtmekte fayda var.

Sonuç olarak, Fransa’daki Cumhurbaşkanlığı seçimlerinden beklenen sonuçlar çıksa da, Fransa’da merkez sağ ve merkez solun erimesi karşısında LREM (Cumhuriyet Yürüyüşü) partisi ve Macron önderliğinde yeni bir merkezin güçlü şekilde inşa edilmesi gerekliliği ortaya çıkıyor. Korkulan olur da Le Pen seçilirse ise, nelerin olabileceğini öngörmek gerçekten kolay değil… Ancak AB, Müslümanlar ve göçmenler için daha zor koşulların oluşabileceği yadsınamaz bir gerçek.

Doç. Dr. Ozan ÖRMECİ

Kapak Fotoğrafı: Le Figaro

KAYNAKÇA

·       Kirby, Paul (2022), “French elections: Macron and Le Pen to fight for presidency”, BBC, 11.04.2022, Erişim Tarihi: 11.04.2022, Erişim Adresi: https://www.bbc.com/news/world-europe-61061230.

·       Le Monde (2022), “Résultats de l’élection présidentielle 2022 en direct : Macron et Le Pen qualifiés pour le second tour, l’équipe de Mélenchon a acté sa défaite”, 11.04.2022, Erişim Tarihi: 11.04.2022, Erişim Adresi: https://www.lemonde.fr/politique/live/2022/04/11/resultats-de-la-presidentielle-2022-en-direct-emmanuel-macron-et-marine-le-pen-qualifies-pour-le-second-tour_6121587_823448.html.

·       Maillot, Hugues (2022), “DIRECT - Présidentielle 2022 : le duel Macron-Le Pen s'annonce serré”, Le Figaro, 11.04.2022, Erişim Tarihi: 11.04.2022, Erişim Adresi: https://www.lefigaro.fr/elections/presidentielles/direct-presidentielle-2022-le-duel-macron-le-pen-s-annonce-serre-20220411.

---

[1] Paul Kirby (2022), “French elections: Macron and Le Pen to fight for presidency”, BBC, 11.04.2022, Erişim Tarihi: 11.04.2022, Erişim Adresi: https://www.bbc.com/news/world-europe-61061230.

[2] Hugues Maillot (2022), “DIRECT - Présidentielle 2022 : le duel Macron-Le Pen s'annonce serré”, Le Figaro, 11.04.2022, Erişim Tarihi: 11.04.2022, Erişim Adresi: https://www.lefigaro.fr/elections/presidentielles/direct-presidentielle-2022-le-duel-macron-le-pen-s-annonce-serre-20220411.

[3] Paul Kirby (2022), “French elections: Macron and Le Pen to fight for presidency”, BBC, 11.04.2022, Erişim Tarihi: 11.04.2022, Erişim Adresi: https://www.bbc.com/news/world-europe-61061230.

[4] Bakınız; https://www.youtube.com/watch?v=OZtwG-qCBCA.

[5] Bakınız; https://elabe.fr/wp-content/uploads/2022/04/les-francais-et-lelection-presidentielle-2022-1.pdf, s. 17.  

[6] http://harris-interactive.fr/wp-content/uploads/sites/6/2022/04/Rapport-Harris-Interactive-Toluna-V41-Intentions-de-vote-Presidentielle-2022-Challenges.pdf, s. 15. 

John Mearsheimer'ın Rusya-Ukrayna Savaşı Hakkındaki Görüşleri

 

John J. Mearsheimer (1947-), Chicago Üniversitesi’nde çalışan ünlü bir Amerikalı Siyaset Bilimi Profesörüdür. Etkili bir uluslararası ilişkiler teorisyeni olan Mearsheimer, “saldırgan gerçekçilik” (offensive realism) akımının kurucusu kabul edilmektedir. John Mearsheimer, 4 Mart 2022 tarihinde katıldığı bir internet konferansında, Rusya-Ukrayna Savaşı'na ilişkin görüşlerini açıklamıştır. Bu yazıda, Mearsheimer'ın görüşleri özetlenecektir.

Konuşma kaydı

Konuşmasına ilk olarak savaşın sebeplerini sıralayarak başlayacağını belirten Mearsheimer, savaşa ABD (Amerika Birleşik Devletleri) veya Rusya'nın neden olduğu yönünde iki farklı görüşün olduğunu ve hangi görüş geçerli olursa olsun yaşananların bir felaket olduğunu belirtmektedir. Ukrayna'nın Kırım'ı kaybettiğini ve kendi görüşüne göre Donbass bölgesini de kaybedeceğini söyleyen Amerikalı akademisyen, savaş süresince Ukrayna'nın daha fazla toprak kaybedip kaybetmeyeceğinin gündemdeki soru olduğunu düşünmektedir. Bu süreçte Ukrayna ekonomisinin çöktüğünü ve şehirlerinin de büyük bir yıkıma uğramakta olduğunu vurgulayan Mearsheimer, bunun uluslararası ekonomiye ve ABD'deki ara seçimlerde Demokratlara büyük zarar vereceğini de sözlerine eklemektedir. Ek olarak, bu durumun ABD'nin Çin'e karşı Avrupa'yı bırakarak Asya'ya açılmasını da zorlaştıracağını düşünen Amerikalı konuşmacı, ayrıca bu sürecin Rusya'yı Çin'in kucağına ittiğini ve Doğu Avrupa'yı istikrarsız bir bölge haline getirdiğini iddia etmektedir.

Daha sonra bu felakette kimin sorumlu olduğuna dair görüşlerini açıklamaya başlayan Mearsheimer, Rusya'yı ve Rus lider Vladimir Putin'i suçlamanın akla ilk gelen seçenek olduğunu, ancak kendi görüşüne göre Batı dünyası ve ABD'nin bu yaşananlarda öncelikli sorumluluk sahibi olduğunu vurgulamaktadır. Bu sürecin 2008 yılında Ukrayna ve Gürcistan'ı NATO üyesi yapma kararının alınmasıyla başladığını belirten John Mearsheimer, Rusya'nın daha en başından bu sürece karşı olduğunu ve bunu hiçbir şekilde kabul etmeyeceğini ilan ettiğini sözlerine eklemektedir. Rusya'nın NATO'nun 1999 ve 2004 genişlemelerini hazmettiğini ancak Gürcistan ve Ukrayna konusunda kırmızı çizgilerini en başından gösterdiğini düşünen Amerikalı analist, Moskova'nın bunu bir "varoluşsal tehdit" olarak algıladığını da vurgulamakta ve 2008 yılında yaşanan Rusya-Gürcistan Savaşı'nı anımsatmaktadır. Batı'nın Ukrayna politikasının bir sacayağı şeklinde geliştiğini ve bileşenlerinin  (1)Ukrayna'yı NATO üyesi yapmak, (2) Ukrayna'yı AB (Avrupa Birliği) üyesi yapmak ve (3) Ukrayna'yı Turuncu Devrim'den başlayarak Batı yanlısı bir liberal demokrasiye dönüştürmek olduğunu işaret eden Amerikalı konuşmacı, Rusya'nın bu sürece hiçbir şekilde rıza göstermediğini ve bunu daha en başından gösterdiğini düşünmektedir. 

Ukrayna-Rusya çatışmasının 2014 yılı Şubat ayında yaşanan gelişmelerle başladığını hatırlatan Amerikalı akademisyen, bu süreci bir "darbe" olarak değerlendirmekte ve Rusya yanlısı Viktor Yanukoviç'in devrildiği bu süreçte ülkesi ABD'nin de parmağı olduğunu iddia etmektedir. Bu sürecin sonrasında Rusya'nın Kırım'ı ilhak ederek Ukrayna'dan kopardığının altını çizen Mearsheimer, ayrıca Rusya destekli milislerin Donbass (Donetsk ve Luhansk) bölgesinde Ukrayna merkezi hükümetine karşı bir iç savaş başlattıklarını da sözlerine eklemektedir. Son yaşanan savaş sürecinin ise, Moskova'nın algılamalarında 2021 yılı sonlarından itibaren Ukrayna'nın de facto olarak NATO üyesi olmaya başladığı düşüncesinden kaynaklandığının altını çizen Mearsheimer, de jure olarak NATO'nun Rusya'ya bir tehdit oluşturmadığını, ancak de facto olarak Rusya'nın bu durumu böyle algılamadığını düşünmektedir. Yazara göre, başta ABD olmak üzere Batı dünyasının silahlandırdığı, askeri eğitim verdiği ve diplomatik ilişkilerini geliştirdiği Ukrayna Rusya'nın algılamasında bir tehdit haline gelmiş ve savaş kaçınılmaz olmuştur. 

Bu görüş karşısında ABD'deki hükümet çevrelerinin bu savaşın NATO'nun genişlemesiyle alakalı olmadığı yönündeki görüşlerini de eleştiren Mearsheimer, Rusya'nın 2008'den beri NATO'nun genişlemesini temel gerekçe olarak öne sürdüğünü ve bunun Moskova için yaşamsal bir tehdit olarak algılandığını söylemektedir. Çoğu Amerikalının ve özellikle Amerikan siyasal elitinin bu duruma inanmadığını belirten konuşmacı, oysa Rusya'nın tavrını en baştan gösterdiğini hatırlatmaktadır. Bunun yerine, Amerikan siyasal elitinin Vladimir Putin faktörü üzerinde durduğunu ve bu durumu Putin'in kişisel olarak SSCB'yi ya da Büyük Rusya'yı canlandırmak istemesiyle açıklamayı tercih ettiğini belirten deneyimli akademisyen, bu nedenle Amerikalıların NATO genişlemesi sayesinde yayılmacı bir devlet olan Putin Rusya'sının Doğu Avrupa ya da Berlin'e girmesinin önlenebildiğini düşündüklerini ifade etmektedir. Bu argümanı birçok yönden hatalı bulan Amerikalı konuşmacı, ilk olarak Kırım ilhakı öncesinde Putin'in bir saldırgan olarak algılanmadığını ve NATO genişlemesinin Rusya'ya karşı bir politika olarak önerilmediğini hatırlatmakta ve bu anlamda beklenmedik bir hamle olan Rusya'nın Kırım ilhakı sonrasında bu argümanın ortaya atıldığını vurgulamaktadır. Bu yönüyle Obama yönetimini eleştiren Mearsheimer, bu argümanın daha çok kriz oluştuktan sonra ABD tarafından Rusya'yı suçlamak için üretildiğini ve yaygınlaştırıldığını iddia etmektedir. İkinci olarak, Putin'in SSCB'yi ya da Büyük Rusya'yı yaratmak ya da Ukrayna'yı topraklarına katmak amacında olduğunu hiçbir zaman söylemediğini belirten Mearsheimer, ekonomisi Teksas eyaletinden küçük bir ülke olan Rusya'nın buna uygun bir askeri ve ekonomik kapasitesinin olmadığının altını çizmektedir. Bu anlamda, Mearsheimer, bu argümanın da hatalı ve abartılı olduğunu düşünmektedir. Üçüncü ve son olarak, Rusya'nın Ukrayna'daki askeri harekâtının da ülkenin tamamını ele geçirmek temelinde gelişmediğinin altını çizen konuşmacı, bu nedenlerle Rusya ve Putin'in Batı dünyasında yanlış algılandığı veya yansıtıldığını düşünmektedir.

Daha sonra bundan sonra ne gelişebileceğine dair fikir yürüten John Mearsheimer, ABD'nin, Ukrayna'nın NATO üyesi olmasının iyi bir fikir olmadığını kabullenmek yerine giderek bu ülkeyi fiili bir NATO üyesi ve cephanelik haline getirdiğini ve bu nedenle savaşın kaçınılmaz hale geldiğini düşünmektedir. Son süreçte de Ukraynalıları Rus işgaline karşı direnmeye cesaretlendiren ABD'nin tavrını hatalı bulan Mearsheimer, ABD'nin kendisi savaşa girmeden Ukraynalıları öne sürdüğünü ve kimsenin Ukrayna'dan bir savaş zaferi beklemediğini sözlerine eklemektedir. Bu noktada Rusya'nın bundan sonraki tavrının ne olacağının önem kazandığını belirten konuşmacı, Batı'da Ukrayna'nın yeterince direniş gösterirse Rusların bu operasyondan vazgeçebileceği ya da Putin rejiminin tehlikeye girebileceği yönünde görüşler olduğunu, oysa büyük güçler siyaseti çalışan bir uzman olarak bunların beklenmesinin doğru olmadığını söylemektedir. Rusya'nın, Ukrayna'nın NATO üyeliğini varoluşsal tehdit olarak değerlendiren bir ülke olarak bu ülkeye askeri üstünlük sağlayamamasının daha da büyük güvenlik riskleri yaratacağını kaydeden Mearsheimer, bu durumda Moskova'nın daha da saldırgan davranacağını ve savaşın yıkımının çok yüksek düzeylere ulaşacağını belirtmektedir. Bu duruma örnek olarak ABD'nin İkinci Dünya Savaşı'nda Japonya'yı işgal etmeden uyguladığı yıkım politikasını veren Mearsheimer, Rusya'nın askeri başarısızlık durumunda nükleer gücünü de devreye sokabileceğini hatırlatmaktadır. Nükleer gücü olan ve yaşamsal bir tehditle karşı karşıya olan büyük bir gücü köşeye sıkıştırmanın çok hatalı ve tehlikeli bir politika olduğunun altını çizen Amerikalı konuşmacı, bu anlamda ülkesi ABD'nin Ukrayna politikasına destek vermemekte ve Rusya'nın ön alıcı savaşını akla yatkın hale getirmektedir. Durumun daha iyi anlaşılabilmesi için Amerikalı karar alıcıların Küba Füze Krizi'nde yaşadıkları tehdit algısını örnek olarak sunan Mearsheimer, dünyanın bir felakete sürüklenmemesi adına Rusya'nın pozisyonunun daha iyi anlaşılması gerektiğini düşünmektedir. 

Son olarak, büyük güçler arası ilişkilerin (great power politics) dikkatle incelenmesi gereken bir iş olduğunu vurgulayan John Mearsheimer, nükleer bir savaş riskini olası görmese de, böyle bir riskin var olması sebebiyle Amerikalıların bundan sonra çok dikkatli politikalar geliştirmeleri ve Rusya'nın köşeye sıkıştırılmaması gerektiğini düşünmektedir. Mearsheimer, ayrıca Rusya'nın askeri zaferini akla daha yakın bir ihtimal olarak görmekte; zira Amerikalıların bu savaşı o kadar da önemsemediklerini, ancak Rusların bu savaşı varoluşsal bir tehdit olarak değerlendirdiklerini ifade etmektedir. Mearsheimer, savaşın kaybedeninin ise ABD veya Batı dünyası değil, Ukrayna olacağını vurgulamaktadır. Bu anlamda, Amerikalı akademisyen, Ukrayna'yı bu yola iten ABD ve Batılı devletlerin bu durumda asıl sorumluluk sahibi olduklarını düşünmektedir. 

Doç. Dr. Ozan ÖRMECİ

Israeli President Isaac Herzog Set to Visit Turkey

 

Recently elected (2021-) Israeli President Isaac Herzog is set to visit Turkey this week on 9-10 March, 2022. The visit will be made upon the invitation by Turkish President Recep Tayyip Erdoğan. The Israeli President’s wife, Michal Herzog, will also accompany him during the visit.[1] The Israeli President Isaac Herzog and his wife will be welcomed to the Presidential Complex in an official ceremony at Ankara (Turkey’s capital), and then Istanbul to meet representatives of the Turkey’s Jewish community. The preparations for the visit started in February as a Turkish delegation visited Israel in last month to plan the visit.[2] In this article, I will try to analyze Herzog’s timely visit from the perspective of Turkish-Israeli and Turkish-Western world relations.

First of all, this visit marks an official visit from Israel to Turkey after 14 years. In that sense, Mr. Herzog will be the first Israeli leader to visit Turkey since 2008 (after then-Israeli Prime Minister Ehud Olmert’s visit in December 2008) and the first Israeli President since 2007 (after then-Israeli President Shimon Peres' visit in November 2007).[3] Thus, the visit represents a rapprochement between two states after a long break that was characterized by many political crises such as the Davos (One Minute) incident, low seat crisis, and most importantly the Mavi Marmara (Flotilla) case. It should not be forgotten that President Erdoğan was present and in charge of Turkey in all these crises; that is why, this represents a new approach to Turkish-Israeli bilateral relations on the side of Turkey’s long serving (2003-) leader. In fact, the rapprochement began with the 2016 Rome Memorandum[4] and more recently with Turkish President’s call to Herzog in order to congratulate his election.[5]

Secondly, the visit coincides with Turkey’s deteriorating relations with the United States (U.S.) and the EU and it might symbolize a restoring trust for Ankara in the Western alliance since Israel is a crystallized Western ally since its foundation. Thus, Turkey’s quest for restoring ties with Israel might be an effort to straighten up relations with these two centers. By fixing Turkish-Israeli relations, Turkish leadership might want to secure developing ties with the U.S. and the EU. On the other hand, it is a fact that with the Russian invasion of Ukraine, Turkey’s geopolitical position has become a revalued asset for Washington and Brussels. In that sense, Turkey’s effort to fix relations might be timely this time to take more Western encouragement and support.

Thirdly, it must not be forgotten that the long Benjamin Netanyahu era is over in Israel and Israel has now both a new President (Herzog) and a new Prime Minister (Naftali Bennett). Thus, opening a blank page could be possible with fresh actors such as Herzog and Bennett instead of Netanyahu, to whom President Erdoğan had personal antipathy due to events in Palestine. Mr. Herzog’s spokesperson said the visit was being coordinated with Prime Minister Naftali Bennett.[6] Israeli Prime Minister Naftali Bennett also supported President Herzog’s diplomatic efforts and said that “things are happening very slowly and gradually” between Jerusalem (Tel Aviv) and Ankara.[7] That is why, Ben Caspit describes the recent rapprochement as “mini-golden age between the two states driven by interests rather than a desire to rekindle young love after a stormy decade”.[8]

Fourthly, although two countries’ bilateral relations had ups and downs since the early formalization of relations in 1949, economic ties between two states have continued to develop despite of political crises. According to Turkish Statistical Institute (TÜİK), in 2020, Turkey exported 4.5 billion dollar worth products to Israel and imported 1.42 billion dollar worth products from Israel.[9] In 2021, export rate rose to 6.14 billion dollars and imports to 2 billion dollars.[10] Two countries, by year 2021 has a bilateral trade volume exceeding 8 billion dollars which is an important asset for the continuation of diplomatic relations. In that sense, Sözeri defined AK Parti era Turkish-Israeli bilateral relations as “much valor and full-speed trade” (bolca hamaset, tam gaz ticaret).[11]

Fifthly, recently discovered hydrocarbon resources in the Eastern Mediterranean is a potential area of collaboration between two states. Israel has transformed into a natural gas exporter in recent years and is a leading partner in Eastern Mediterranean Gas Forum. Recently, the U.S. withdrew its support from the Eastmed Pipeline Project[12], paving a way for alternative projects such as Turkish-Israeli Pipeline. Turkey on the other hand is in an economic crisis and wants to diversify its gas supplies by alternative projects. Thus, Turkish-Israeli cooperation in the Eastern Mediterranean could be possible in the years to come although Israel will not want to jeopardize its developing political and economic ties with Greece and Cyprus Republic. During his visit to Nicosia last week and Athens the week before, Israeli President Mr. Herzog assured Cyprus and Greece that mending relations with Turkey would not come at the expense of excellent relations with them.[13]

Lastly, Israeli President announced that his visit will be important opportunity to discuss and create a regional alliance on climate change.[14] As two influential actors, Israel and Turkey’s contribution to global struggle on climate change is worthy and necessary. An unstated important subject during the visit could be Iran’s nuclear program since both countries are against Tehran reaching nuclear weapons.

To sum up, Israeli President Isaac Herzog’s visit could be a turning point for the commencement of a new era in Turkish-Israeli and Turkey-Western world relations, but we have to wait for substantial developments in terms of security and energy cooperation to reach such conclusions.

Dr. Ozan ÖRMECİ

 

[1] TRT World (2022), “Israel's president set to visit Türkiye after 14 years”, 06.03.2022, Date of Accession: 07.03.2022 from https://www.trtworld.com/turkey/israel-s-president-set-to-visit-t%C3%BCrkiye-after-14-years-55298.

[2] Lazar Berman (2022), “Turkish officials hold preparatory talks in Israel ahead of Herzog trip to Ankara”, The Times of Israel, 18.02.2022, Date of Accession: 07.03.2022 from https://www.timesofisrael.com/senior-turkish-officials-visit-israel-ahead-of-herzog-visit-to-ankara/.

[3] The Jerusalem Post (2022), “Herzog to visit Turkey this week”, 05.03.2022, Date of Accession: 07.03.2022 from https://www.jpost.com/israel-news/article-700423.

[4] Anadolu Ajansı (2016), “Türkiye-İsrail ilişkilerinde yeni dönem”, 27.06.2016, Date of Accession: 07.03.2022 from https://www.aa.com.tr/tr/dunya/turkiye-israil-iliskilerinde-yeni-donem/598140.

[5] Cumhuriyet (2022), “İsrail: Cumhurbaşkanı Herzog 9-10 Mart'ta Türkiye'ye resmi ziyarette bulunacak”, 05.03.2022, Date of Accession: 07.03.2022 from https://www.cumhuriyet.com.tr/turkiye/israil-cumhurbaskani-herzog-9-10-martta-turkiyeye-resmi-ziyarette-bulunacak-1913283.

[6] Daily Sabah (2022), “Erdoğan, Herzog to discuss bilateral ties during historic visit”, 05.02.2022, Date of Accession: 07.03.2022 from https://www.dailysabah.com/politics/diplomacy/erdogan-herzog-to-discuss-bilateral-ties-during-historic-visit.

[7] The Jerusalem Post (2022), “Herzog to visit Turkey this week”, 05.03.2022, Date of Accession: 07.03.2022 from https://www.jpost.com/israel-news/article-700423.

[8] Ben Caspit (2022), “Israel's Herzog leads rapprochement with Turkey”, Al-Monitor, 11.02.2022, Date of Accession: 07.03.2022 from https://www.al-monitor.com/originals/2022/02/israels-herzog-leads-rapprochement-turkey.

[9] See; http://rapory.tuik.gov.tr/07-03-2022-13:31:59-19613306581241990140950721711.html.

[10] See; http://rapory.tuik.gov.tr/07-03-2022-13:31:41-3500349613879112501774249202.html.

[11] Efe Kerem Sözeri (2018), “16 yılda İsrail ilişkileri: Bolca hamaset tam gaz ticaret”, Gazete Duvar, 29.05.2018, Date of Accession: 07.03.2022 from https://www.gazeteduvar.com.tr/forum/2018/05/29/16-yilda-israil-iliskileri-bolca-hamaset-tam-gaz-ticaret.

[12] Ahmet Gençtürk (2022), “US withdraws support from EastMed gas pipeline project”, Anadolu Ajansı, 11.01.2022, Date of Accession: 07.03.2022 from https://www.aa.com.tr/en/world/us-withdraws-support-from-eastmed-gas-pipeline-project/2470881.

[13] The Jerusalem Post (2022), “Herzog to visit Turkey this week”, 05.03.2022, Date of Accession: 07.03.2022 from https://www.jpost.com/israel-news/article-700423.

[14] Cumhuriyet (2022), “Israel's Herzog to visit Turkey says will discuss climate change with Erdogan”, 23.02.2022, Date of Accession: 07.03.2022 from https://www.cumhuriyet.com.tr/cumhuriyet-daily/israels-herzog-to-visit-turkey-says-will-discuss-climate-change-with-erdogan-1910334.